Tirenkanyo na Pilipan renka en sunyo kwasensa tengi wele kwala aule. Tonto sunyo tengi reyun en yunyo paza kwala aya lo, usun yo tom uwele tos renya.

Rensang amukwa kwasensa tos renya na Pilipan, punan vajanke na Ikatolikos. Mau lo, ya punan si la Yula chito Vatikanan ya nong tuska amondova.

Toshi wau mun ojavanang sunyo kwasensa tos aule, panu ai nensazia. Arenka wau janen akwa chu doi.

Achu

Yanyun tira wan tio la luninyo. MNTP munu sayuni Yanyun. Ya za aujo na chogon wanyun tira. Yunkule Yanyun sin tunti al je kuto. Ya mau hu tunti.

Deche tau lo, ujono rava awanyun yanyo naita tiro jonini. Sayuni pan yin munto yanyo tai. Al jesa awanyun ye shi wangi. "Ya tim al jantauto kwanchuko tau" utilanjono kwa ka.

Itenai chu roti deche roti sin wanayo 12 tunti ajewi kuto. Itenai la banaro sin wanayo 4 tunti. Sin iyinshi, esto ya munten ujono mula saku nen tunti na abo na Yanyun ai mustira yin. 

Achu

La Kwamaro lo, pomwito na Nipah to la Baratan. Nipah mimbe wemia wi. Ya tonaicho chumun ikava bambo nenga ai yunga tikuti. Melembe panini deche ateonini jom chu womito tomia.

Ujono na tikwando na Tokioh, Nihonan, tau janten mula akupyu rekale tos mimbe. Yunyo kwi sebo vosimbe na Nipah sano kupyu na kikishum.

Al denu zayun akupyu hen la Belegan. Al jeku nuku la Pamaro. Kekwe nenzakeng wepa kemunto le yunga vainini lai.

Achu 1
Achu 2

Hind Kabawat (هند قبوات) punti wanasa sisi la punyo na Suran. Yu jeha amun wana wi tunti nong le akanka wen la punan chumunye.

Yu muluka en punan nuchu anyoru nubo ivera ai en ya tim noti joza awoi ai kwan aya chumunye. Upunan wi jeku atonyin ze tiro wi le aru.

Ma Kabawat koza wana wi. Yu pauka aleke ho le akoi tos apa ai kuren eno tengi leo yunga. Nong joza aleke kom.

Achu

MNTP denu mura peni Aretemis II wai. Ya tim al waisa chalecha na ninia. Kwi tinto al ticho tilani la Yemaro, esto ya tau oponze deche Pamaro wivule.

Awau afeno hen ze zenyo chu yanyo. Ku ninyo siwi ya tim al mumbas akwanku na ticho chumun chalecha na sia ai ariwoi na bojoka.

Al tau jankuren ticho Aretemis la Pamaro. Al nong tengi reshika ninka, esto al keja ya to ku Pamaro na 30.

Achu

Ujono jeke en shina chu fansa otomus la luninyo fafau ana wanyo vanjo limangu eom mustira.

Shina wilu tato dua jompol tunti Yula. Ya kwi yunyau kwambe fafau mangu be yu nunuro ya. Chumunye lo utilanjono henyun ya.

​Yunyo jebas en aya wamwa kwi lutum ku mangu. Chumun aya yunyau mangu tabo maro dia ai asumbe, ya nong tengi weron tiro eom tidu.

Za dintenayun chele shina ya weron vosimbe chu fansa tikuti ai mau vanjo aya wamwa la ban. Aye tengi weron mustira ya wan tato siwi tunti Yanyun, limangu eom aya bambo asun ye: bangura.

Achu

Al kuyera jampi pesho na kintiki ze asaitu. Avo be za yanyo al jampi pesho lo jambaisa haimunyo ai inensa na sasai. 

Tau lo, saidonyo la Viyetan henyun shiren na za yanyo jampo nayambe. Pojanyo na aungo tengi za nayambe jampo. 

Sasai tengi kubas aboibo ai eye paiza apa tos aya be yunyo kuye jesa lenzavo.

Achu

Tosto atonsi na revo lo, mamoa la tom sesau wi tomwi la Noran. Aye ajebas na akejo la solanyo la Manola. Yunyo sayun moa 770 tabo akejo.

Atonsi na revo na lanyo ye mun doranyo chu womunia janjasa shi sobau tonsin. Ukejo je en mamoa tonengo ai nuku kiza wonumia na vuan shi manopya ai findun.

Findun ye weron mumbe yin. Renya na Noran javan yunyo. Chumunye lo, doranyo tomwan kungile. Mamoa tengi chele ai kiza findun wi. Esto lo, ujono nong jeku toshi wau denu lara chumun revo na Manola kura more.

Achu

Eta Abenah Koristin Jonel (Abena Christine Jon'el) le tiro sun lo, ya tim umomi chutu vuvu na zano na yu chumun sukoimi. Shi uwanta tau lo, yu saka ashi mumbe wau jansa ihai shai.

"Wa nong ben shu, sus eom yonen. Ufe wa, kale wa." yu toka. Jamau en dono ye jauza yu tum ihai. Yu kwi kanka shi udaiko ai uka eno jupau yunga.

Ze dedora Ganan lo, yu tauto kanka shi usaku. Wijo yu chumun dosen na vuvu ojangu za akopon na vajanja.

Achu

Vaponyo na mikido munku azayun. Ya tuska ukanka za apambe tos anin java uyin. Tus janyo yo eno jastu.

Punyo na Severan kwi kejo isiju la punan. Henyun en melembe dia chu uwanta yo nong le ustu fauva kwa.

Ze akwanku na ukanka tos joyun isiju na poza lo, kweti henje amunku temashun tos kankanyo na podo na yulo. Keju amunku tengi leo inensa na ukanka.

Achu